Is je computer traag geworden? Na verloop van tijd raakt elke computer vervuild met tijdelijke bestanden, ongebruikte programma's en andere rommel. In dit artikel leer je hoe je je Windows PC of Mac grondig opschoont en weer snel maakt.

Deel 1: Windows opschonen

Stap 1: Schijfopruiming uitvoeren

Windows heeft een ingebouwde tool om tijdelijke bestanden te verwijderen.

  1. Druk Windows + S en zoek "Schijfopruiming"
  2. Selecteer je C: schijf en klik OK
  3. Vink aan wat je wilt verwijderen:
    • ✅ Tijdelijke internetbestanden
    • ✅ Tijdelijke bestanden
    • ✅ Prullenbak
    • ✅ Downloads (controleer eerst of je alles hebt!)
    • ✅ Miniaturen
  4. Klik op Systeembestanden opschonen voor meer opties:
    • ✅ Windows Update opschoning
    • ✅ Vorige Windows-installaties (na grote update)
  5. Klik OK en bevestig

Hoeveel ruimte dit vrijmaakt: Vaak 5-20 GB!

Stap 2: Opslagzin gebruiken (Windows 11)

Windows 11 heeft Opslagzin voor automatische opruiming:

  1. Ga naar Instellingen → Systeem → Opslag
  2. Klik op Opslagzin
  3. Zet het aan en stel in:
    • Voer Opslagzin uit: Elke maand
    • Verwijder tijdelijke bestanden ouder dan: 14 dagen
    • Bestanden in Prullenbak verwijderen: 30 dagen
  4. Klik Nu Opslagzin uitvoeren

Stap 3: Opstartprogramma's beheren

Te veel programma's die opstarten maken je computer traag:

  1. Druk Ctrl + Shift + Esc (Taakbeheer)
  2. Klik op Opstarten (of Opstarten van apps)
  3. Je ziet alle programma's die automatisch starten
  4. Rechts klik op programma's die je niet nodig hebt
  5. Kies Uitschakelen

Wat kun je uitschakelen?

  • ✅ Spotify, Skype, Discord (kun je zelf openen)
  • ✅ Updaters (Adobe, Java)
  • ✅ Cloud-sync die je niet gebruikt
  • ❌ Antivirussoftware - NIET uitschakelen!
  • ❌ Audio/video drivers
  • ❌ Systeemprogramma's

Stap 4: Ongebruikte programma's verwijderen

  1. Ga naar Instellingen → Apps → Geïnstalleerde apps
  2. Sorteer op Grootte om de grootste te zien
  3. Of sorteer op Datum om oude programma's te vinden
  4. Klik op een programma → Verwijderen

Tip: Verwijder ook voorgeïnstalleerde apps die je nooit gebruikt (games, trial software).

Stap 5: Browser opschonen

Je browser verzamelt ook veel rommel:

Chrome:

  1. Druk Ctrl + Shift + Delete
  2. Selecteer:
    • Browsegegevens
    • Cookies
    • Gecachete afbeeldingen en bestanden
  3. Bij Periode: Altijd
  4. Klik Gegevens wissen

Edge: Dezelfde stappen - Ctrl + Shift + Delete

Stap 6: Downloads-map opruimen

De Downloads-map is vaak een vergeethoek:

  1. Open Verkenner → Downloads
  2. Sorteer op datum
  3. Verwijder oude installatiebestanden (.exe, .msi)
  4. Verplaats belangrijke bestanden naar een goede locatie

Deel 2: Mac opschonen

Stap 1: Opslagbeheer gebruiken

  1. Klik op het Apple-menu → Over deze Mac
  2. Klik op Opslag → Beheer
  3. Je ziet categorieën met opslaggebruik
  4. Klik door de categorieën en ruim op:
    • Documenten: Grote bestanden verwijderen
    • Prullenbak: Leeg de prullenbak
    • Optimaliseer opslag: Schakel in

Stap 2: Cache wissen

  1. Open Finder
  2. Klik in de menubalk op Ga → Ga naar map
  3. Typ: ~/Library/Caches
  4. Selecteer alles en verplaats naar de prullenbak
  5. Leeg de prullenbak

Let op: Sommige apps moeten daarna opnieuw opstarten.

Stap 3: Opstartonderdelen beheren

  1. Ga naar Systeeminstellingen (of Systeemvoorkeuren)
  2. Klik op Algemeen → Inloggen
  3. Selecteer programma's die je niet nodig hebt bij opstarten
  4. Klik op het minus-teken om ze te verwijderen

Stap 4: Ongebruikte apps verwijderen

  1. Open Finder → Programma's
  2. Sleep ongebruikte apps naar de prullenbak
  3. Of: rechtermuisklik → Verplaats naar prullenbak

Tip: Gebruik AppCleaner (gratis) om ook bijbehorende bestanden te verwijderen.

Stap 5: Downloads opruimen

  1. Open Finder → Downloads
  2. Sorteer op datum (Weergave → Sorteer op → Datum)
  3. Verwijder oude bestanden

Algemene tips voor beide systemen

Houd 15-20% vrije ruimte

Je computer heeft vrije ruimte nodig om goed te werken:

  • Minimaal 15% van je schijf moet vrij zijn
  • 20% is beter voor optimale prestaties
  • Te weinig ruimte = trage computer

Start regelmatig opnieuw op

Veel mensen sluiten nooit hun computer af. Herstart minimaal 1x per week:

  • Windows: Startmenu → Aan/uit → Opnieuw opstarten
  • Mac: Apple-menu → Herstart

Installeer updates

Updates bevatten vaak prestatieverbeteringen:

  • Windows: Instellingen → Windows Update → Controleren op updates
  • Mac: Systeeminstellingen → Algemeen → Software-update

Externe opslag gebruiken

Foto's en video's nemen veel ruimte in. Overweeg:

  • Externe harde schijf: Goedkoop, veel opslag
  • Cloud-opslag: OneDrive, Google Drive, iCloud
  • NAS: Voor grote hoeveelheden data

Wanneer professionele hulp nodig?

Soms is opschonen niet genoeg:

  • SSD upgrade: Oude harde schijf vervangen door SSD geeft enorme snelheidswinst
  • RAM uitbreiden: Als je computer vastloopt bij meerdere programma's
  • Herinstallatie: Bij hardnekkige problemen kan Windows of macOS opnieuw installeren helpen

Checklist maandelijks onderhoud

  • Schijfopruiming uitvoeren
  • Downloads-map opruimen
  • Prullenbak legen
  • Browser cache wissen
  • Updates installeren
  • Opstartprogramma's controleren

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik hoeveel schijfruimte vrij is?

  • Windows: Open Verkenner, je ziet de vrije ruimte onder "Deze pc"
  • Mac: Apple-menu → Over deze Mac → Opslag

Moet ik een registry cleaner gebruiken (Windows)?

Nee, registry cleaners doen meer kwaad dan goed. Windows ruimt de registry zelf op.

Helpt defragmenteren?

  • HDD (oude harde schijf): Ja, 1x per maand kan helpen
  • SSD: Nooit defragmenteren! Dit verkort de levensduur.

Mijn computer is nog steeds traag, wat nu?

  1. Controleer op virussen (Windows Defender scan)
  2. Check hoeveel RAM je gebruikt (Taakbeheer → Prestaties)
  3. Overweeg hardwareupgrade (SSD/RAM)

Gerelateerde artikelen

Hulp nodig?

Kom je er niet uit? Ons supportteam staat voor je klaar! Stuur een ticket via het klantenportaal en we helpen je meestal binnen een paar uur verder.