Excel VERT.ZOEKEN (VLOOKUP) uitgelegd: Van beginner tot expert

De functie VERT.ZOEKEN, in het Engels bekend als VLOOKUP, is een van de meest gebruikte en krachtige functies in Microsoft Excel. Met deze functie kunt u automatisch gegevens opzoeken in grote tabellen, wat u enorm veel tijd kan besparen. In deze uitgebreide handleiding leggen we stap voor stap uit hoe VERT.ZOEKEN werkt en hoe u deze functie zelf kunt toepassen.

Wat is VERT.ZOEKEN precies?

VERT.ZOEKEN staat voor Verticaal Zoeken. De functie zoekt een waarde in de eerste kolom van een tabel en geeft vervolgens een waarde terug uit een andere kolom op dezelfde rij. Stel u voor dat u een telefoonboek heeft: u zoekt op de naam (eerste kolom) en krijgt het telefoonnummer (andere kolom) terug.

Wanneer gebruikt u VERT.ZOEKEN?

Deze functie is bijzonder nuttig in veel praktische situaties:

Prijslijsten doorzoeken: U typt een artikelnummer in en Excel zoekt automatisch de bijbehorende prijs op.

Personeelsgegevens opzoeken: Voer een personeelsnummer in en krijg direct de naam, afdeling of andere gegevens te zien.

Facturen maken: Koppel productnummers automatisch aan productomschrijvingen en prijzen.

Rapporten samenvoegen: Combineer gegevens uit verschillende bronnen op basis van een gemeenschappelijke sleutel.

De structuur van VERT.ZOEKEN

De VERT.ZOEKEN functie bestaat uit vier onderdelen, die we argumenten noemen. Elk argument heeft een specifieke functie:

De vier argumenten uitgelegd

=VERT.ZOEKEN(zoekwaarde; tabelmatrix; kolomindex; benaderen)

Argument 1 - Zoekwaarde: Dit is de waarde die u wilt opzoeken. Dit kan een getal, tekst of een celverwijzing zijn. Excel zoekt deze waarde in de eerste kolom van uw tabel.

Argument 2 - Tabelmatrix: Dit is het bereik waarin Excel moet zoeken. Dit omvat de kolom met zoekwaarden en de kolommen waaruit u resultaten wilt halen.

Argument 3 - Kolomindex: Dit getal geeft aan uit welke kolom van de tabelmatrix u het resultaat wilt hebben. Kolom 1 is de eerste kolom van uw bereik, kolom 2 de tweede, enzovoort.

Argument 4 - Benaderen: Hier vult u ONWAAR of 0 in voor een exacte overeenkomst, of WAAR of 1 voor een benaderende overeenkomst. In de meeste gevallen wilt u ONWAAR gebruiken.

Uw eerste VERT.ZOEKEN formule maken

Laten we met een praktisch voorbeeld aan de slag gaan. Stel, u heeft een prijslijst met producten.

Stap 1: Uw gegevens voorbereiden

Maak eerst een tabel met uw gegevens. Bijvoorbeeld:

Productnummer Productnaam Prijs
1001 Laptop 899
1002 Monitor 299
1003 Toetsenbord 79
1004 Muis 39

Zorg ervoor dat de kolom waarop u wilt zoeken (in dit geval Productnummer) altijd de eerste kolom van uw tabel is.

Stap 2: De zoekopdracht instellen

Maak ergens in uw werkblad een cel waar u een productnummer kunt invoeren (bijvoorbeeld cel F2). In een andere cel (bijvoorbeeld G2) plaatst u de formule.

Stap 3: De formule invoeren

Klik in de cel waar u het resultaat wilt zien en typ de volgende formule:

=VERT.ZOEKEN(F2;A2:C5;2;ONWAAR)

Laten we deze formule ontleden:

  • F2: De cel waarin u het productnummer invoert
  • A2:C5: Het bereik van uw tabel met gegevens
  • 2: U wilt de productnaam (kolom 2 van het bereik)
  • ONWAAR: U wilt een exacte overeenkomst

Stap 4: Testen

Typ nu het productnummer 1002 in cel F2. Excel zoekt dit nummer op en geeft als resultaat Monitor terug.

Praktische voorbeelden van VERT.ZOEKEN

Om de functie echt te begrijpen, bekijken we nog enkele praktijkvoorbeelden.

Voorbeeld 1: Kortingspercentage opzoeken

Stel u heeft een tabel met klantniveaus en bijbehorende kortingen:

Klantniveau Korting
Brons 5%
Zilver 10%
Goud 15%
Platina 20%

Met de formule =VERT.ZOEKEN("Goud";A2:B5;2;ONWAAR) krijgt u als resultaat 15%.

Voorbeeld 2: Personeelsgegevens opzoeken

U heeft een personeelslijst en wilt snel de afdeling van een medewerker vinden:

Personeelsnr Naam Afdeling Startdatum
P001 Jan de Vries Verkoop 15-01-2020
P002 Maria Bakker Administratie 03-05-2019
P003 Piet Jansen Marketing 22-08-2021

De formule =VERT.ZOEKEN("P002";A2:D4;3;ONWAAR) geeft als resultaat Administratie.

Om de startdatum op te zoeken, wijzigt u de kolomindex naar 4: =VERT.ZOEKEN("P002";A2:D4;4;ONWAAR)

Veelgemaakte fouten en hoe ze te vermijden

Bij het werken met VERT.ZOEKEN kunt u verschillende foutmeldingen tegenkomen. Hier leggen we uit wat ze betekenen en hoe u ze oplost.

De #N/B fout

Deze fout betekent dat Excel de zoekwaarde niet kan vinden. Mogelijke oorzaken:

Typfouten: Controleer of de zoekwaarde exact overeenkomt met de waarde in de tabel, inclusief spaties.

Verkeerd bereik: Controleer of uw tabelmatrix correct is en de zoekkolom bevat.

Hoofdlettergevoeligheid: VERT.ZOEKEN is niet hoofdlettergevoelig, maar extra spaties kunnen wel problemen veroorzaken.

De #VERW! fout

Deze fout verschijnt wanneer de kolomindex groter is dan het aantal kolommen in uw tabelmatrix. Als uw bereik drie kolommen bevat, kan de kolomindex maximaal 3 zijn.

Tips om fouten te voorkomen

Gebruik absolute verwijzingen: Wanneer u de formule kopieert, kan het bereik verschuiven. Gebruik dollartekens om dit te voorkomen: $A$2:$C$5.

IFNA gebruiken: Vang de #N/B fout op met: =IFNA(VERT.ZOEKEN(F2;A2:C5;2;ONWAAR);"Niet gevonden")

VERT.ZOEKEN met benadering

Tot nu toe hebben we ONWAAR gebruikt voor exacte overeenkomsten. Er zijn situaties waarin WAAR nuttig is.

Wanneer benadering gebruiken?

Benadering werkt goed voor zoektabellen met bereiken, zoals belastingschijven of staffelkortingen:

Minimale bestelling Korting
0 0%
100 5%
500 10%
1000 15%

Met =VERT.ZOEKEN(750;A2:B5;2;WAAR) krijgt u 10%, omdat 750 tussen 500 en 1000 valt.

Belangrijk: Bij benadering moet de eerste kolom oplopend gesorteerd zijn!

Alternatieven voor VERT.ZOEKEN

Hoewel VERT.ZOEKEN zeer nuttig is, zijn er nieuwere functies die sommige beperkingen wegnemen.

X.ZOEKEN (XLOOKUP)

In nieuwere versies van Excel is X.ZOEKEN beschikbaar. Deze functie kan ook naar links zoeken en heeft een ingebouwde foutafhandeling.

INDEX en VERGELIJKEN

Deze combinatie van functies is flexibeler dan VERT.ZOEKEN en kan in elke richting zoeken. De formule is wel complexer.

Tips voor effectief gebruik

Organiseer uw data: Zorg dat de zoekkolom altijd links staat van de kolommen waaruit u wilt halen.

Vermijd duplicaten: VERT.ZOEKEN geeft alleen het eerste resultaat terug bij meerdere overeenkomsten.

Documenteer uw formules: Voeg opmerkingen toe zodat u later nog weet wat de formule doet.

Test uitgebreid: Controleer uw formules met verschillende zoekwaarden voordat u ze in productie neemt.

Veelgestelde vragen

Nee, VERT.ZOEKEN kan alleen waarden ophalen uit kolommen rechts van de zoekkolom. Als u naar links wilt zoeken, gebruik dan de combinatie INDEX/VERGELIJKEN of de nieuwere functie X.ZOEKEN die beschikbaar is in Excel 365 en Excel 2021.

Waarom krijg ik een #N/B fout terwijl de waarde wel in de tabel staat?

Dit komt vaak door onzichtbare spaties of verschillende opmaak. Controleer of er geen extra spaties voor of na de tekst staan. U kunt de functie SPATIES.WISSEN gebruiken om overtollige spaties te verwijderen. Ook kunnen getallen die als tekst zijn opgeslagen problemen veroorzaken.

Hoe maak ik VERT.ZOEKEN hoofdlettergevoelig?

VERT.ZOEKEN is standaard niet hoofdlettergevoelig. Als u onderscheid wilt maken tussen hoofdletters en kleine letters, kunt u de functies INDEX en VERGELIJKEN combineren met de functie EXACT, of een hulpkolom maken met de werkelijke vergelijking.

Kan ik VERT.ZOEKEN gebruiken met meerdere criteria?

Niet direct, maar er zijn workarounds. U kunt een hulpkolom maken die meerdere velden combineert, of de functies INDEX/VERGELIJKEN gebruiken met meerdere voorwaarden. In nieuwere Excel-versies biedt X.ZOEKEN met arrays ook mogelijkheden voor meerdere criteria.