Wat is Obsidian?

Obsidian is een notitie-applicatie die zich onderscheidt door de focus op verbonden denken. Waar traditionele notitie-apps werken met mappen en hiërarchieën, moedigt Obsidian je aan om verbindingen te leggen tussen notities. Het resultaat is een persoonlijke kennisbank waarin ideeën, notities en informatie met elkaar verbonden zijn als een web van gedachten. Dit concept wordt ook wel een 'second brain' of 'digital garden' genoemd.

Een belangrijke eigenschap van Obsidian is dat je notities worden opgeslagen als platte Markdown-bestanden op je eigen computer. Er is geen lock-in: je bestanden zijn altijd toegankelijk, ook zonder Obsidian. De app is gratis voor persoonlijk gebruik, met optionele betaalde diensten voor synchronisatie en publicatie. De community is actief en er zijn honderden plugins beschikbaar om de functionaliteit uit te breiden.

De basis van Obsidian

Een vault aanmaken

In Obsidian werk je met vaults: mappen op je computer waar al je notities worden opgeslagen. Bij de eerste start maak je een nieuwe vault aan of open je een bestaande map. Je kunt meerdere vaults hebben voor verschillende doeleinden, bijvoorbeeld werk en persoonlijk gescheiden houden. Elke vault is volledig onafhankelijk met eigen instellingen en plugins.

Markdown als basis

Alle notities in Obsidian zijn Markdown-bestanden (.md). Markdown is een eenvoudige opmaaktaal: # voor koppen, ** voor vetgedrukt, * voor cursief, - voor lijsten. Je hoeft geen Markdown te kennen om te beginnen; Obsidian toont de opmaak direct in de editor. Maar naarmate je vordert, maakt kennis van Markdown je sneller en flexibeler.

De interface begrijpen

Links zie je de bestandsverkenner met al je notities. In het midden werk je in de editor, die zowel bewerkings- als leesmodus heeft. Rechts kun je panelen openen voor backlinks, tags of andere informatie. De interface is aanpasbaar: verplaats panelen, open meerdere notities naast elkaar, en configureer sneltoetsen naar wens.

Notities maken en verbinden

Notities aanmaken

Maak een nieuwe notitie met Ctrl+N (Cmd+N op Mac) of klik op het nieuwe notitie-icoon. Geef de notitie een naam die de inhoud beschrijft. Begin met schrijven; Obsidian slaat automatisch op. Je kunt mappen maken voor organisatie, maar de echte kracht zit in de links tussen notities.

De belangrijkste functie van Obsidian is het linken tussen notities met [[dubbele haakjes]]. Typ [[ en begin de naam van een notitie te typen; Obsidian suggereert bestaande notities. Selecteer een notitie om een link te maken. Je kunt ook linken naar notities die nog niet bestaan; klik op de link om ze aan te maken. Deze werkwijze moedigt organisch groeiende kennisnetwerken aan.

Het backlinks-paneel toont alle notities die naar de huidige notitie linken. Dit is krachtig: je ziet niet alleen waar je naartoe linkt, maar ook wat naar jou linkt. Backlinks onthullen verbindingen die je misschien niet bewust had gelegd en helpen bij het ontdekken van patronen in je denken.

De grafiekweergave

De grafiekweergave visualiseert je notities als een netwerk van verbonden punten. Elke notitie is een node, elke link een verbinding. Dit overzicht toont de structuur van je kennisbank en helpt je clusters van gerelateerde notities te identificeren. Het is ook gewoon fascinerend om te zien hoe je kennis groeit en verbindt.

Organisatiemethoden

Tags gebruiken

Naast links kun je tags gebruiken voor categorisering. Typ #tagnaam ergens in een notitie. Tags zijn handig voor statussen (#concept, #review, #definitief), types (#boek, #artikel, #idee), of thema's (#productiviteit, #gezondheid). Het tags-paneel toont al je tags en laat je erop filteren.

Obsidian ondersteunt mappen, maar veel gebruikers minimaliseren hun mappenstructuur en vertrouwen op links en tags. De filosofie is dat een notitie op meerdere plekken thuishoort in een kennisnetwerk, wat mappen niet kunnen uitdrukken. Experimenteer met wat voor jou werkt: sommigen gebruiken een handvol brede mappen, anderen werken volledig plat.

Atomic notes principe

Een populaire methode in Obsidian is het maken van 'atomic notes': notities over één concept, idee of informatiestuk. In plaats van lange documenten maak je veel kleine notities die je rijkelijk verbindt. Dit maakt informatie herbruikbaar en combineerbaar op manieren die grote documenten niet toestaan.

Plugins en uitbreidingen

Core plugins

Obsidian bevat core plugins die je kunt in- of uitschakelen. Voorbeelden zijn de dagelijkse notitie (automatisch een notitie voor elke dag), sjablonen, woordenteller, en de grafiekweergave. Bekijk de instellingen om te zien welke core plugins beschikbaar zijn en activeer wat nuttig is voor jouw workflow.

Community plugins

De echte kracht zit in de honderden community plugins. Populaire voorbeelden zijn Dataview (zoek en toon notities als databases), Calendar (visuele kalender voor dagelijkse notities), Templater (geavanceerde sjablonen), en Excalidraw (tekeningen in notities). Browse de community plugins in de instellingen en installeer wat je interessant vindt.

Thema's en styling

Het uiterlijk van Obsidian is volledig aanpasbaar via thema's. Kies uit tientallen community thema's of maak je eigen CSS-aanpassingen. Een prettige visuele omgeving draagt bij aan het plezier van dagelijks werken in Obsidian.

Workflows en methoden

Zettelkasten in Obsidian

De Zettelkasten-methode, ontwikkeld door socioloog Niklas Luhmann, past perfect bij Obsidian. Je maakt kleine notities, geeft ze unieke identifiers, en verbindt ze rijkelijk. Het doel is een netwerk van ideeën dat nieuwe inzichten genereert door onverwachte verbindingen. Obsidian's linking-functionaliteit maakt Zettelkasten toegankelijk en praktisch.

Dagelijkse notities

De dagelijkse notitie-plugin maakt automatisch een notitie voor elke dag. Gebruik dit als journaal, voor vluchtige gedachten, of als startpunt voor de dag. Link vanuit dagelijkse notities naar permanente notities voor onderwerpen die je verder wilt uitwerken. Na verloop van tijd vormen dagelijkse notities een doorzoekbaar logboek van je leven en denken.

PARA-methode

De PARA-methode organiseert informatie in Projects, Areas, Resources en Archives. Je kunt dit implementeren met mappen of tags. Projects zijn actuele projecten met deadlines. Areas zijn doorlopende verantwoordelijkheden. Resources zijn verzamelingen over interesses. Archives bevatten inactieve items. PARA geeft structuur zonder de flexibiliteit van Obsidian te beperken.

Synchronisatie en backup

Obsidian Sync

Obsidian biedt een optionele betaalde synchronisatiedienst die je vault tussen apparaten synchroniseert, inclusief end-to-end encryptie en versiegeschiedenis. Dit is de meest naadloze optie maar kost een maandelijks bedrag.

Alternatieven voor synchronisatie

Omdat Obsidian met gewone bestanden werkt, kun je ook synchroniseren via Dropbox, iCloud, Google Drive of andere clouddiensten. Plaats je vault-map in de gesynchroniseerde map. Let op met sommige diensten op mobiel; niet alle werken vlekkeloos. Veel gebruikers rapporteren goede ervaringen met iCloud voor Apple-apparaten.

Backups maken

Je vault is een map met bestanden, dus standaard backup-strategieën werken. Gebruik Time Machine, Windows Backup, of een cloudservice. De Obsidian Git-plugin kan automatisch commits maken naar een Git-repository, wat zowel backup als versiegeschiedenis biedt.

Conclusie

Obsidian biedt een unieke benadering van notities maken en kennis opbouwen. De focus op verbindingen tussen notities, gecombineerd met eigendom van je data en uitgebreide aanpasbaarheid, maakt het een krachtig hulpmiddel voor iedereen die serieus met informatie en ideeën werkt. De leercurve is iets steiler dan bij simpelere notitie-apps, maar de investering betaalt zich terug in een persoonlijke kennisbank die met je meegroeit.

Veelgestelde vragen

Wat maakt Obsidian anders dan andere notitie-apps?

Obsidian focust op verbindingen tussen notities via bidirectionele links, gevisualiseerd in een grafiekweergave. Je notities worden opgeslagen als lokale Markdown-bestanden die je bezit, zonder vendor lock-in. De uitgebreide plugin-ecosystem maakt de app zeer aanpasbaar aan jouw workflow.

Is Obsidian gratis?

Obsidian is gratis voor persoonlijk gebruik. Er zijn optionele betaalde diensten: Obsidian Sync voor synchronisatie tussen apparaten (8 dollar per maand) en Obsidian Publish voor het publiceren van notities als website. Voor commercieel gebruik is een licentie vereist.

Kan ik Obsidian op mijn telefoon gebruiken?

Ja, Obsidian heeft apps voor iOS en Android. Je kunt je vault synchroniseren via Obsidian Sync of via clouddiensten zoals iCloud of Dropbox. De mobiele apps bieden de meeste functionaliteit van de desktop-versie, inclusief plugins.

Wat is Markdown en moet ik het leren?

Markdown is een eenvoudige tekstopmaak met symbolen zoals # voor koppen en ** voor vetgedrukt. Je hoeft het niet te leren om Obsidian te gebruiken; de editor toont opmaak visueel. Maar basiskennis van Markdown maakt je sneller en de notities blijven leesbaar in elke teksteditor.

Op zoek naar e-mailadres? Bekijk ons aanbod.